Omwerken
In deze installatie op de daktuin van het Paleis van Justitie ontstaat een tijdelijk landschap van vijftig sculpturen, waarin verandering en vergankelijkheid centraal staan. Als voorbode van de aanstaande renovatie verbeeldt het kunstwerk gedurende zes maanden een proces van groei, verval en vernieuwing.
De rechthoekige sculpturen vormen een lange rij in tinten roze, magenta en lila. Ze zijn identiek in vorm en opgebouwd uit gips, aarde, vermiculiet en papier. De sculpturen zijn gekleurd met inkten die reageren op vocht: onder invloed van regen, dauw en condens verschuiven de kleuren subtiel van roze naar licht paars. Doordat in een deel van de sculpturen bloem- en graszaden zijn verwerkt, breken, naarmate de tijd verstrijkt, langzaam groene scheuten naar buiten. Zo zal het kunstwerk zich verspreiden over de daktuin en zich vermengen met het bestaande groen.
Wat begint als een ogenschijnlijk uniforme opstelling, ontwikkelt zich geleidelijk tot een divers en onvoorspelbaar geheel. Sommige sculpturen brokkelen af, anderen zullen omvallen of worden overwoekerd door planten. De installatie ontvouwt zich als een traag, levend proces waarin controle en toeval elkaar afwisselen. Bezoekers van de daktuin worden uitgenodigd om terug te keren en deze veranderingen te volgen, en zo getuige te zijn van een kunstwerk dat voortdurend in beweging is.
Curator Daphne Verberg in samenwerking met Atelier Rijksbouwmeester en Nest Den Haag.
Fotografie Joris van den Einden
49m2 - Een lieve grens
Esther Hoogendijk was gastkunstenaar op de 49m² in het Zaartpark te
Breda van 21 maart tot en met 20 juni 2026. Tijdens haar residency
onderzocht zij op subtiele wijze hoe mensen omgaan met grenzen en
ruimte. Door een rand van tulpen binnen het vierkante perceel te
planten, ontstonden bijvoorbeeld spontaan olifantenpaadjes eromheen. Het
onderzoek ging uiteindelijk niet zozeer over de bloemen zelf, maar over onze behoefte om grenzen te markeren en te respecteren.
In het artikel ‘Lieve grens‘ door Marjolein van de Ven lees je hoe Esther aandacht, verandering en het bewust nalaten van ingrepen centraal laat staan in haar artistieke praktijk. Het resultaat is een poëtische reflectie op eigendom, natuur
en de manier waarop we ons door een landschap bewegen.
Root Panels Pink
Gerecycled papier, tarwe zaden, inkt, in houten baklijsten.
In de serie Root Panels legt Hoogendijk de focus op de eigenschap dat wortels van
planten altijd naar het licht willen groeien. In deze drie beelden is de kern
van hun groei te zien. Een beeld toont de oorspronkelijke bovenkant van het
papier, met uitstekende tarwesprieten. Op de andere twee werken zie je de
onderzijden, met het wortelstelsel. Samen met de verschillende inkttinten
vormen zij landschappen om je in te verliezen.
Give and take
Aan de Bloedsteen worden mythische
krachten toegeschreven. Wanneer er om middernacht en bij volle maan een
speld in wordt geprikt, kan de steen gaan bloeden. Kelten en Germanen
zouden de zwerfkei als offersteen hebben gebruikt. Dit idee wakkerde de
verbeelding van Esther Hoogendijk aan. Zij creëerde voor
Woest&Bijster een hedendaagse offerplaats.
Esther Hoogendijk wordt gedreven door
verwondering over de wereld om haar heen; over de enorme groeikracht
van de natuur, die zich zelfs in de kleinste spleetjes van een steen
manifesteert. Maar ook over de destructieve kracht ervan. Als een
alchemist in een laboratorium wil ze die krachten onderzoeken en
experimenteert zij met natuurlijke processen en materialen.
Van de oude Bloedsteen maakte
Hoogendijk drie replica’s en stapelde ze er bovenop. De hedendaagse
varianten, in contrasterende pasteltinten van natuurlijke ingrediënten,
bestaan uit poreuze materialen, waarin zaden, sporen, mossen en planten
zich kunnen nestelen en waarvan kleine dieren en organismen kunnen
snoepen. Regen, wind, zon, vraat, erosie, aanraking doen het kunstwerk
langzaam van kleur en vorm veranderen en scheppen tegelijkertijd een
voedingsbodem voor nieuw leven. In feite zorgt Hoogendijk voor de
basisvoorwaarden en maakt de natuur het kunstwerk; dat nooit af zal
zijn, omdat het een cyclisch proces van groei, bloei, verval en opnieuw
groei is. In dat natuurlijk proces worden we de tijd gewaar, niet de
lineaire, maar de cyclische tijd. En dat is hoopvol.
Small Sunflower Sculpture
30 x 16 cm
Plaster, concrete, plants,sunflower seeds, acryl, ink
Graswerk
Door het tijdelijk afdekken van gras verstikte het gras en ontstond een patroon. Na enkele weken was het gras weer hersteld en het werk verdwenen.
Locatie: Universiteit Antwerpen, Belgie
Growing panel magenta
Plaster, seeds, inks, glass container, hanging system, water
60 x 40 x 9 cm
(sold)
Sunflower Sculpture
15 x 15 x 4 cm
Gips, inkt, zonnebloemzaden en kiemen
Climb Up
Voor het werk Climb Up, speciaal gemaakt voor
Triënnale Alkmaar, heeft Hoogendijk zich laten inspireren door het
komen en gaan van inwoners, het groeien van de stad en het krimpen van
de natuur. Het werk groeit letterlijk door tijdens de Triënnale waardoor
het aanzicht telkens verandert. Als bezoeker kun je steeds minder goed
door het oorspronkelijke raamwerk heen kijken, net als in de stad die
steeds voller raakt.
Na de tentoonstelling kan het kunstwerk geoogst worden, deze oogst gebruikt Hoogendijk vervolgens in een nieuw werk
Growing tower
Groeiende scultpruen, onderdeel van een onderzoek naar sculpturen die mogen veranderen en verdwijnen.
Gips, aarde, zaden, inkt
10 x 16 x 50 cm
Tower
50 x90 x 250 cm
Gips, aarde, zaden, inkt
Sunflower Cirkel
Deze cirkel van gezaaide zonnebloemen is onderdeel van een onderzoek naar kunstwerken die veranderen, vervallen en vergaan. Langzaam ontstaat een tekening in het landschap. De cirkel, symbool van het 'niets', de leegte, de oneindigheid en van de absolute vrijheid. Een knipoog naar de kringenwet."
Dit kunstwerk was onderdeel van de tentoonstelling "Waterdicht" op fort Maarsseveen. Foto's door Vince van der Heijden.